Og eitt enn
Og eitt enn:
Kíkið endilega á útskriftarsýningu LHÍ á Kjarvalsstöðum. Tékkið á því hvað ég og aðrir útskriftanemar hafa verið að bauka í vetur. Sýningin er opin til 2. mai.
« mars 2008 | Main | maí 2008 »
Og eitt enn:
Kíkið endilega á útskriftarsýningu LHÍ á Kjarvalsstöðum. Tékkið á því hvað ég og aðrir útskriftanemar hafa verið að bauka í vetur. Sýningin er opin til 2. mai.
Baudrillard og nihilismi
Glefsur
Þetta er síðasta ritgerðin sem ég skrifa í heimspekitengdum kúrs í Listaháskólanum. Munstrið er alltaf eins. Í fyrsta tímanum reynir maður að átta sig á viðfangsefninu, í öðrum tímanum berst maður við að halda athygli, og í þriðja og fjórða tíma er maður nokkurnveginn búinn að gefast upp. Ef maður er heppinn fer eitthvað að smella í fimmta tímanum. Þegar hlutirnir fara að smella myndast alltaf sami pirringurinn. Hann er nokkurnveginn svona: "Hey! Ég hefði nú skilið þetta miklu fyrr ef það hefði ekki verið svona mikið af stórum orðum í þessu! Hann er bara að segja X".
Eins og fyrr er ég mjög efins með hvað ég dreg út úr þessum texta. Ég sit ekki uppi með eina hugmynd, heldur frekar glefsur af hugmyndum.
Sannleikurinn er dauður. Ef hann var þá nokkurntímann lifandi. Þú þarft ekki nema að kveikja á kapalfréttastöð, og horfa á "raunveruleikann" saxaðann niður í litla hlutdræga bita, sem þjóna annaðhvort ritstjórnalegri stefnu miðilsins eða þörf hans til að gera "raunveruleikann" meira spennandi, til að sjá hversu lítið sannleikurinn er virði í dag.
Þessi nútímalega tilvist okkar, "ofurraunveruleikinn", er samt bara hið mennska ástand, margfaldað með ofsahraða lífsins og flæði upplýsinga í nútímanum. Það er ekkert nýtt undir sólinni.
Hugsun og skilgreiningar eru gallaðar. Þær virka bara í samhengi við aðra hluti, og ein skilgreining á hlut þýðir helst það að hluturinn samanstendur af vöntun á því sem hann er ekki. Því hangir skilgreining okkar á hlut, hvernig við upplifum tilvist téðs hluts, á því í hvaða samhengi hann er settur.
Baudrillard talar um sjálfann sig sem níhilista. Níhilisminn hans er samt í nýjum buxum. Hann er ekki lengur þjakaður af "þungbúnum wagneriskum sótugum litum aldarhvarfa", heldur byggist hann á gagnsæi. Internetið vill ekki segja mér hver munurinn er á gagnsæi og gegnsæi.
Baudrillard talar mikið um ástand nútímans. Ég get samt lítinn greinarmun gert á nútímanum og stöðu mannsins á hvaða tímapunkti sem er. Það truflar mig alltaf þegar fólk talar um hvernig hlutirnir eru "núorðið". Mér finnst alltaf eins og þessi tegund af hugsun sé leið egósins til að staðsetja sjálft sig á mikilvægasta tímapunkti sögunar. Mómentið þegar allt fór til andskotans. Ég var á staðnum þegar guð dó. Þegar raunveruleikinn dó. Þetta er nokkuð skylt trúarbrögðum sem aðhyllast nánd heimsenda. Þú ert staðráðinn í því að plánetan springi eða guð komi og sópi upp alla sem fatta hlutina út af því að það gefur lífi þínu, og vina þinna sem líka fatta hlutina svo miklu meira vægi. En Baudrillard segir líka að heimsendir sé búinn að vera.
"Rómantík - fagurfræði hlutleysis" - þetta er merkileg setning. Ég var að vinna fyrir mann sem heitir Agnar, í auglýsingabransanum. Ég og Agnar þessi teljumst báðir til X-kynslóðarinnar (þó að ég sé samt aðeins of ungur til að falla almennilega inn í þetta mengi). Agnar var alltaf að pæla í muninum á kynslóðunum. X-kynslóðin aðhylltist virkilega fagurfræði hlutleysis. Á rómantískann hátt. Bíómyndirnar sem mótuðu þessa kynslóð, og sem eldri meðlimir kynslóðarinnar þreyttu frumraunir sínar í, snérust allar um algert hlutleysi. Allir voru andhetjur, allt var baðað í kaldhæðni. Kynslóð sem langaði til þess að berjast fyrir einhverju, en það var ekkert til að berjast fyrir, þannig að þá var ekkert annað í stöðunni en að hanga, gera ekki neitt, og vera geðveikt írónískur með hlutina. Ég veit ekki hversu margar myndir ég sá á unglingsárunum sem fjölluðu um, og dásömuðu "slackera". Með kynslóðinni sem fer á eftir minni virðist þetta ekki lengur vera eitthvað sem menn eltast við að vera. Kynslóðin á eftir eru náttúrulegir "slackerar". Það er engin rómantík tengd því, þau horfðu bara á kynslóðina á undan og mátu sem svo að svona ætti maður að vera.
Ég var að velta fyrir mér að skila inn ritgerð um Baudrillard og Nihilisma sem innihéldi bara eina setningu: "Þetta er allt tilgangslaust". Kannski margfalda setninguna upp í 1000 orð. Á endanum var ég samt ekki nógu mikill níhilisti til að meika það.
Ég er ekki "fluent" í orðræðu nútíma heimspeki. Fyrir mér er það að skrifa ritgerð í kúrsi eins og þessum svolítið eins og að reyna að þýða grein af þýsku, sem er tungumál sem ég skil nokkurnveginn ekki. Ég plokka út orðin og setningarnar sem ég skil, fletti nokkrum upp, reyni að púsla saman nokkrar setningar sem ég skil, skálda í eyðurnar. Ég er forvitinn að vita hvort að þetta sé svona hjá öllum. Hvort að Baudrillard hafi setið yfir verkum forvera sinna, fattað svona helminginn og skáldað síðan í eyðurnar.
Ég er nokkuð viss um að glefsurnar hans Baudrillard séu gáfulegri en mínar. Ég held samt að hann hefði ekki skilið þennann texta að fullu. Hann hefði kannski getað pikkað út nokkur orð í íslensku sem líkjast frönskum eða þýskum orðum, og reynt svo að skálda í eyðurnar.
Sveinbjörn Pálsson
Var að ýta á send.
Bréfið var stutt, útlistun á hvað væri í viðhengi bréfsins. Í viðhenginu var síðasta ritgerð sem ég skila í Listaháskóla Íslands.
Ég er búinn.
Frjáls maður.
Nú er bara að finna sér nýja ánauð.
Er á síðustu metrunum í lokaverkefni. Er ekki að hugsa um neitt nema letur, letur, letur. Þegar ég tek mér breik, þá fer ég og les um letur.
Ég var einmitt að lesa helvíti skemmtilega grein um sögu og tildrög Arial letursins rétt í þessu. Hér er hún.
Ég er farinn aftur að vinna.